SAŁATKA Z CZARNEGO RYŻU Z AZJATYCKIM DRESSINGIEM

• 1 torebka czarnego ryżu
• 1 dojrzałe awokado

dresing:

• 1 czerwona papryczka pepperoni
• 2 ząbki czosnku
• kawałek imbiru (ok. 1 cm)
• 3 łyżki oliwy
• 4 łyżki sosu sojowego jasnego
• sok z limonki
• 2 łyżeczki cukru trzcinowego
• 4 łyżki wody

Ryż ugotować w osolonej wodzie, tak jak podano na opakowaniu. Papryczkę umyć i drobno posiekać. Przełożyć do miseczki. Dodać oliwę, sos sojowy, sok z limonki, cukier i wymieszać. Dodać zgnieciony czosnek, starty imbir i wodę. Wszystko dokładnie wymieszać i odstawić. Ugotowany ryż przełożyć na talerze. Skropić dresingiem i wymieszać. Awokado przekroić na połowę. Usunąć pestkę, obrać i pokroić na kawałki. Awokado ułożyć na ryżu. Całość wymieszać.

Sharon Schock. Awokado.

SZAFRAN / RYŻ Z SZAFRANEM

Szafran jest najdroższą przyprawą na świecie. Wynika to z faktu, że do otrzymania jednego funta (1kg=ok. 2,2 funty) przyprawy potrzeba 75 tysięcy kwiatów lub 225 tysięcy ręcznie zebranych znamion szafranu uprawowego.
Sproszkowany szafran dodaje się bezpośrednio do przyrządzanej potrawy. Przed zakupem, warto zwrócić uwagę na jego jakość, gdyż często jest podrabiany (podrobiona sproszkowana postać ma mieniące się elementy). Kolor szafranu wysokiej jakości jest jednolity. Białe smugi lub jasne plamy wskazują na gorszą jakość.
Szafran stosuje się do przebarwienia ryżu na kolor żółty (włoskie risotto "milanese", hiszpańska paella i bouillabaisse, wschodni pilaw).

RYŻ Z SZAFRANEM

Wykonanie tego przepisu jest dziecinnie proste a efekt zaskakujący. Aby wykonać ten przepis potrzebujesz: ryżu, bulionu, szafranu, cebuli i czosnku.

• 2 szklanki bulionu
• 1 szklanka ryżu
• 1/3 łyżeczki szafranu
• 1 cytryna
• 1 cebula
• 1 łyżka masła
• 1 ząbek czosnku
• kawałek imbiru

Bulion zagotować na małym ogniu. Wówczas dodać do niego szafran. Wymieszać i odstawić pod przykryciem na około 15 minut. W między czasie obraną cebulę posiekać, czosnek również obrać i przecisnąć przez praskę.
Wrzucić je razem do rondelka z rozgrzanym masłem. Lekko je przesmażyć po czym dodać ryż. Całość dokładnie wymieszać, trzymać chwilę na ogniu po czym zalać całość bulionem z szafranem. Wrzucić jeszcze starty imbir. Gotować około 15 minut, po tym czasie dodać jeszcze sok i skórkę z cytryny.
Gotować ostanie 5 minut.

ZIELONY GROSZEK Z RYŻEM

• 100 g ryżu
• 3 łyżki masła
• 1/4 cebuli pokrojonej w kosteczkę
• 400 ml wrzącego bulionu warzywnego
• 1/2 filiżanki zielonego groszku (świeżego lub mrożonego)
• 3 łyżki tartego parmezanu

Na patelni roztapiamy masło, smażymy cebulę i dodajemy ryż. Delikatnie solimy i mieszamy. Stopniowo dodajemy bulion, mieszając pomiędzy kolejnymi porcjami. Dolewamy kolejną porcję bulionu, jak tylko ryż zaabsorbuje poprzednią. Kontynuujemy do czasu, aż ryż wchłonie prawie cały płyn i będzie al dente. Dodajemy groszek, mieszamy. Podajemy na ciepło, posypane parmezanem.

William Nicholson. Martwa natura z metalową misą i zielonym groszkiem.

RYŻ W ODCIENIU ZIELENI

• 2 torebki ryżu parabolicznego
• 2 zielone papryki
• 1 brokuł
• 250 g zielonego groszku (może być mrożony)
• 1 pęczek natki pietruszki
• 20 g zielonej pasty curry
• 1 łyżka masła
• sól, pieprz

Ryż gotujemy na sypko w osolonej wodzie. Groszek, brokuł, pokrojone papryki pozbawione gniazd wrzucamy do wrzącej wody i gotujemy 2 minuty. Odcedzamy. Dodajemy natkę pietruszki, pastę curry, masło i miksujemy. Przyprawiamy w razie potrzeby. Mieszamy z ryżem.

Ryż to jedno z najczęściej uprawianych zbóż. Stanowi podstawę wyżywienia dla ponad połowy mieszkańców Ziemi. Warto poznać jego trzy najczęściej, poza ryżem białym, spotykane w sklepach rodzaje.
Ryż paraboliczny gotuje się najkrócej, został on poddany działaniu pary pod wysokim ciśnieniem, dzięki czemu wartości odżywcze przeniosły się w głąb ziarna. Podczas gotowania ich straty są więc minimalne.
Najzdrowszy jest ryż ciemny, ale jego gotowanie trwa najdłużej. Nie jest polerowany w trakcie produkcji, dzięki czemu zawiera więcej białka, żelaza, wapnia i witamin z grupy B. Często używany jako nadzienie do potraw gotowanych i pieczonych, pasuje do mięs i drobiu.
Dziki ryż uzyskuje się z trawy ryżowej. Jest niezwykle bogaty w składniki odżywcze, stanowi doskonały dodatek do dań z drobiu i ryb.

Źródło: https://www.winiary.pl

Sebastiano D'alia. Wieś z okolic Novary z polem ryżowym i wiejskim domem.

PILAW ORIENTALNY

Pilaw (także pilau, pulau, pulao, płow, pilaf, pilafi) - słynna w XVI-XVII wieku potrawa wschodnia, złożona z ryżu z dodatkiem baraniny i ryb smażonych w oliwie lub gotowanych w rosole, z dodatkiem dużej ilości ostrych korzeni.
W Europie pilaw ma wiele wariacji, w których ryby często zastępuje się mięsem wołowym lub drobiowym. W Polsce mianem pilawu określa się czasem zwykłą potrawkę z kurczaka.

***

• 1 szklanka długoziarnistego ryżu
• 2 łyżki sklarowanego masła
• 1 cebula pokrojona w kostkę
• 4 rozgniecione ziarna kardamonu
• 4 goździki
• szczypta grubo utłuczonego czarnego pieprzu
• szczypta szafranu
• 2 łyżki rodzynek
• 2 szklanki wywaru warzywnego
• 3 łyżki podpieczonych orzeszków piniowych

Szafran namoczyć w 2 łyżkach ciepłego bulionu. Ryż dokładnie opłukać i osączyć. Na rozgrzanym maśle zeszklić cebulę, dodać suche przyprawy. Po chwili smażenia dodać ryż, smażyć, aż cały się natłuści, mieszać. Dodać szafran. Wlać gorący wywar (półtorej szklanki), zamieszać, żeby nic nie przywarło, zagotować, zmniejszyć ogień. Gotować pod przykryciem na małym ogniu 20 minut. Na suchej powierzchni ryżu powinny powstać maleńkie dziurki. Spróbować, czy jest ugotowany i dość słony. Odstawić z ognia, wzruszyć ryż widelcem i dodać rodzynki, ewentualnie dosolić. Nakryć garnek ręcznikiem i zamknąć pokrywką. Po 5 minutach podawać posypany orzeszkami.

Giuseppe Sica. Martwa natura z metalowym garnkiem.

SMAŻONY RYŻ Z JAJKIEM

• 350 g ryżu długoziarnistego
• 2 jajka (rozmącone)
• 2 łyżeczki oleju sezamowego
• 3 łyżki oleju
• 4 cebule dymki
• 2-3 łyżeczki sosu sojowego
• pieprz

Ryż ugotuj na sypko, odcedź, odstaw do przestudzenia. Dymkę umyj, osusz, pokrój w cienkie plasterki. W miseczce ubij jajka z olejem sezamowym, odstaw. Na głębokiej patelni lub na woku rozgrzej olej. Gdy będzie gorący, dodaj ugotowany ryż i smaż przez ok. 4 minuty, mieszając by się nie przypalił. Dodaj pokrojoną dymkę, smaż 3 minuty, cały czas mieszając. Dopraw sosem sojowym i pieprzem, wymieszaj. Zsuń ryż na brzeg patelni. Na wolne miejsce wylej rozmącone jajka. Gdy zaczną się ścinać, wymieszaj je i poszarp na kawałki łopatką. Wymieszaj z ryżem, smaż jeszcze 1-2 minuty. Podawaj natychmiast.

Marta Radziszewska. Martwa natura z jajkami.

SAŁATKA Z RYŻEM, JABŁKIEM I ORZECHAMI

• 250 g ryżu basmati
• 1 duże lub 2 mniejsze jabłka ligol (lub inne, twarde i słodkie)
• 4 łodygi selera naciowego
• 75 g soczystych rodzynek
• 100 g orzechów włoskich, łuskanych
• 6 łyżek majonezu
• 3 łyżki kwaśnej śmietany
• sok z cytryny
• sól, pieprz do smaku
• skórka z cytryny do dekoracji

Ryż ugotuj w osolonej wodzie zgodnie z instrukcją na opakowaniu. Odcedź, odstaw po wystudzeniu. Rodzynki sparz wrzątkiem i odstaw do odcieknięcia. Jabłka pokrój na ćwiartki, usuń gniazda nasienne i pokrój w 1 cm kostkę. Skrop sokiem z cytryny, by nie ściemniały. Orzechy pokrój na połówki. Selera pokrój w plasterki. Przełóż ryż do miski, spulchnij widelcem. Dodaj selera naciowego, jabłka, orzechy, rodzynki i wymieszaj. Dodaj majonez wymieszany ze śmietaną i przyprawami, wymieszaj.

Paul Cezanne. Martwa natura z jabłkami.

RISOTTO Z LUGANO

• 25 dag ryżu Arborio
• 1 mała cebula
• 1 ząbek czosnku
• 50 ml oliwy
• 1 łyżka masła
• 200 ml czerwonego wina (Merlot)
• 400 ml bulionu
• 12 dag prawdziwków
• 2 dag smardzów
• sól, pieprz
• 5 dag startego parmezanu
• 4 dag zimnego masła pokrojonego w kostkę
• trochę gęstej śmietany

do dekoracji:

• sparzone pory
• podsmażone smardze
• pokrojone w kosteczkę pomidory

Rozgrzej oliwę, wsyp ryż, podgrzewaj aż zobaczysz, że ryż się zeszklił. Wówczas wlej czerwone wino. Gotuj, aż całe wino odparuje. Następnie wlej bulion, gotuj około 15 minut na maleńkim ogniu. Teraz dodaj podduszona na maśle grzyby, gotuj 4-5 minut. Ryż powinien być ugotowany al dente: z wierzchu miękki, w środku jędrny, stawiający opór zębom. Następnie dodaj parmezan, pokrojone zimne masło i nieco gęstej śmietany, ewentualnie jeszcze trochę czerwonego wina. Wymieszaj, gotowe risotto przełóż na głębokie talerze, udekoruj sparzonymi porami, duszonymi smardzami oraz pokrojonymi w kostkę pomidorami.

Jerzy Kapłański. Grzyby w wiklinowym koszu.

JAK PRZYGOTOWAĆ SUSHI?

Ryż jest podstawowym składnikiem sushi. Ryż japoński ma małe okrągłe ziarna i po ugotowaniu mocno sie klei. Do sushi nie nadaje się popularny ryż długoziarnisty, ponieważ nie klei się, a poza tym ma zupełnie inny smak.

1 szklanka (250ml) ryżu japońskiego do sushi (zamiennik jest dopuszczalny ale musi to być ryż kleisty)
1 1/2 szklanki wody
3 łyżki octu ryżowego
1/2 łyżki cukru
1 łyżeczka soli

Przygotowanie:

Ryż wsypać do garnka, przepłukać 3-4 razy wodą (aż woda straci mleczny kolor). Wlać wodę (1 1/2 razy tyle co ryżu). Zagotować ryż z wodą, gotować 2 min, zmniejszyć gaz do minimum. Przykryć garnek pokrywką i gotować 20 min.

W czasie gdy gotuje się ryż przygotować mieszankę octową. W małym garnuszku wymieszać ocet, cukier i sól, podgrzać lekko na małym ogniu aż składniki się rozpuszczą. Odstawić do wystygnięcia.

Po 20 min ryż powinien całkowicie wchłonąć wodę. Wyłączyć gaz, wypuścić parę i następnie trzymać ryż pod przykryciem jeszcze 10 min.

Przesypać ryż do dużej miski, pokropić octem z cukrem i solą (1 łyżka na 1 szklankę ugotowanego ryżu), wymieszać dokładnie drewnianą łopatką. W tym momencie Japończycy przystępują do chłodzenia ryżu przy pomocy wachlarza, ale można to sobie darować…Pozostawiony w dużej misce ryż staje się chłodny już po kilkunastu minutach. Wtedy jest gotowy do przygotowania sushi.

ZWIJANIE SUSHI:

Na macie do zwijania sushi położyć kawałek nori, szerszą stroną do siebie, błyszczącą stroną do maty. Wziąć całą garść ryżu do sushi, położyć na środku glonów i rozprowadzić po całej powierzchni 0,5 cm warstwę, jeżeli zabraknie dołożyć jeszcze trochę. Zostawić tylko 3 cm wolnego glonu na górze. Nie należy rozprowadzać ryżu zbyt dokładnie, powinny być w nim dziury, dołki i górki.

Na ryżu ok. 3 cm od dołu w poprzek całego "naleśnika" ułożyć wypełnienie (powinno ono otworzyć kopiec o przekroju średnicy ok. 2,5 cm).

Teraz przystępujemy do zawijania. Palcami wskazującym, środkowym i serdecznym przytrzymujemy wypełnienie, żeby się nie rozleciało, a kciukami zaczynamy zwijać matę bambusową. Kiedy całe wypełnienie jest już zakryte palce przenosimy na krawędź maty. Kiedy mata zaczyna zawijać się razem z sushi podwijamy ją trochę, znów zwijamy kawałek i znów podwijamy trochę matę. W ten sposób zwijamy cały rulon. Po zwinięciu ściskamy jeszcze lekko matę, żeby zbić trochę ryż i wypełnienie. Zdejmujemy matę i kładziemy rulon tak, żeby kawałek nori niepokryty ryżem był pod spodem. Zostawiamy na minutę, w ten sposób wilgoć z ryżu przeniknie do zamknięcia i cały rulon się zapieczętuje.

Teraz należy pociąć rolkę. Do tego zadania należy użyć bardzo ostrego noża, żeby nie zniszczyć misternej konstrukcji. Najlepsze są specjalne japońskie noże, ale bardzo dobrze naostrzony nóż polski wystarczy. Jeżeli brzegi rolki są bardzo postrzępione może je lekko przyciąć. Następnie tniemy rolkę na pół, jeszcze raz na pół i jeszcze raz, w sumie na 8 kawałków. Gotowe.

Agnieszka Balicka. Pola ryżowe.

RYŻ - jak chleb

Japonia to kraj produktów jadanych na surowo. Ryż jest wyjątkiem - musi być gotowany. Choć jego uprawa wymaga ciężkiej pracy, białe ziarno przez wieki stanowiło podstawę wyżywienia.
白米     W dawnych czasach Japończycy wierzyli, że sadzonka ryżu jest ucieleśnieniem bóstw. Do dziś sadzi się go i zbiera z zachowaniem specjalnej ceremonii. Jest podawany do każdego codziennego posiłku. Niegdyś był podstawą wyżywienia, głównym źródłem węglowodanów, dzisiaj jest raczej dodatkiem. Bywał i nadal bywa jedzony na śniadanie. Kończy też każdy posiłek. Nauczono się wyrabiać z niego trunek poświęcony bogom - sake. Wytwarza się też słodkie wino ryżowe - mirin, a smakowym dodatkiem do wielu potraw jest ryżowy ocet. Posiłki są nazywane "ryż poranny - asagohan, "ryż południowy" - hirugohan, "ryż wieczorny" - bangohan. W Japonii ryż pełni funkcję chleba.